Nekropol
Kentin nekropolünde yapılan kazılarda ön yüzleri kapı ÅŸeklinde olan Geç Roma mezarlarının güzel örnekleri bulunmuÅŸtur. Nekropol seramiÄŸini inceleyen Ä°nci BayburtoÄŸlu’na göre halen Ballıhisar’daki yerel bir depoda korunan mezar taÅŸları MS. 3. ya da 4. yy’a tarihlenebilir. Bunların içinde en önemlisi üzerinde bir aslan heykelinin yer aldığı steldir.
Belçikalı arkeologlar Pessinus’un sığ vadisinde yapılmış geniÅŸ ve olasılıkla […]
Tapınak
Yapı çok ilginç bir plana sahiptir. Dar kenarlarında altı, uzun kenarlarında on bir sütun bulunan peristasis (antik tapınağın etrafını çeviren sütun dizisine verilen ad) Hellen tapınağının deÄŸiÅŸik bir uygulamasını göstermektedir. Yapıyla iliÅŸkisi olan ve bir theatron (Antik Yunan tiyatrosunda seyircilerin oturduÄŸu kısma verilen ad) iÅŸlevi gören gösteriÅŸli bir basamak sırası ortaya çıkarılmıştır. Bu nedenle Belçikalı […]
Pessinus (Ballıhisar)
Pessinus ören yeri, Ankara-EskiÅŸehir karayolu üzerinde Sivrihisar yakınlarındaki Ballıhisar’da bulunmaktadır. Pessinus, tanrıların anası Kibele olarak anılan tanrıçanın ünlü kutsal yerleÅŸmesiyle birlikte �Rahipler Devleti� ÅŸeklindeki antik bir Frig yerleÅŸmesiydi. Ana Tanrıça’nın ÅŸekilsiz taÅŸtan yapılmış kült heykelinin (Baitylas) gökten indiÄŸine inanılıyordu.
Kent, Bergamalılar’ın egemenliÄŸi altında kalmıştı, fakat Galatlar’ın saldırısına raÄŸmen buradaki rahipler sınırlı bir özgürlüğe sahip olabilmiÅŸlerdi. Kenti […]
Gordion (Yassıhöyük)
Frig Krallığı’nın baÅŸkenti Gordion’un kalıntıları Ankara-EskiÅŸehir karayolu ve Sakarya ile Porsuk nehirlerinin birleÅŸtiÄŸi yerin yakınında Polatlı’nın kuzeybatısında bulunmaktadır. Gordion’un geçmiÅŸi MÖ 8. yüzyıl ortalarına kadar gider. Åžehir en parlak dönemini MÖ 725 ve 675 yılları arasında yaÅŸamıştır. Midas bu kentte oturmuÅŸtur. Gordion, MÖ 7. yüzyıl baÅŸlarında Kimmer saldırısına uÄŸramıştır. Åžehir, Büyük Ä°skender tarafından bağımsızlığına kavuÅŸturuluncaya […]
Büyük Tümülüs
Gordion’daki büyük tümülüs, mezar odasının çukur içinde deÄŸil de zemin yüzeyinde yapılmış olmasıyla dikkat çeker. Mezar odası (iç boyutlları 5.15×6.20, yüksekliÄŸi 3.25m), kireç taşından kaba bir duvarla çevrilmiÅŸtir. Bu 53 metre boyundaki tümülüsün yapılış tekniÄŸine gösterilen özen, tam mezarın Friglerin en güçlü döneminde yaÅŸayan bir krala ait olduÄŸunu düşündürmektedir. ÇeÅŸitli iddialara göre mezar ya Midas’a […]
Ölü Gömme Geleneği
Frig beyleri ölülerini ya kayalara oyulmuÅŸ mezarlara ya da tümülüslere gömerlerdi. Kaya mezarlarının çoÄŸu soyulmuÅŸ oldukları için mimari dışında fazla bilgi vermezler. Buna karşın tümülüsler, yani yığma mezar tipleri Frig ölü gömme geleneÄŸini öğrenmemizde önemli rol oynarlar. MÖ 8. yüzyıl baÅŸlarından MÖ 6. yüzyıl ortalarına kadar kullanıldıkları sanılan tümülüslerin büyük bölümü Gordion’dadır. Bu yığma toprak […]
Din ve Kibele İnanışı
Frigya uygarlığı denildi mi akla ilk gelen Kral Midas olur. O zamandan günümüze Kral Midas ile ilgili iki efsane ulaşmıştır. Bunlardan ilki şöyledir:
�Midas Frigya Kralıydı. Pek öyle akıllı biri deÄŸildi; ama akılsızlığının cezasını sadece kendisi çekmiÅŸtir. Birgün Midas’ın adamları sarayın yakınlarındaki gül bahçelerinde yaÅŸlı Silenos’u buldular. Dionisos’u ararken yolunu kaybetmiÅŸti Silenos. Her zamanki gibi zil […]
Mimari
Frigya sanat ve mimarisi konusunda bilgi edinebilmek için, Anadolu’nun çeÅŸitli yerlerinde, özellikle Gordion, Midas ÅŸehirleri ve Pazarlı’da tümülüs ÅŸeklindeki mezarlarda veya kayalar içine oyulmuÅŸ zengin cepheli binalarda yapılan kazılara baÅŸvuruyoruz. Frigler, özellikle maden işçiliÄŸinde çok ileri gitmiÅŸlerdi. Kaya ve taÅŸ mimaride kullanılan malzemeyi iÅŸlemek için madenden çeÅŸitli aletler yapıyorlardı. Frigler zamanında korunaklı kalelerin varlığı, Pazarlı […]
Dil ve Yazı
Frig uygarlığını kuranların, bir türlü aydınlığa kavuÅŸturulamayan yazı ve dilleri üstüne bilgilerimiz oldukça sınırlıdır. Friglerin baÅŸlı başına bir yazı sistemi vardı. Kaynağı ve geliÅŸimi henüz aydınlatılmamış olan bu yazı bir taraftan Arami, diÄŸer taraftan Ege yazı sistemlerinin etkisi altında meydana gelmiÅŸe benzemektedir. Frig yazısı henüz tümüyle çözülememiÅŸ olmasına karşın okunabilmektedir. Ancak bu okuma, �Midas� ya […]
Friglerin Tarihi
Güçlü bir uygarlık kuran Friglerin tarihi ve sosyal yaÅŸamı ile ilgili bilgilerimiz ne yazık ki yeterli deÄŸildir. Bu konudaki ilk bilgileri antik yazarlardan öğreniyoruz. Tarihçi Herodot ile coÄŸrafyacı Strabon’a göre Frigler, Avrupalı bir kavimdi ve Anadolu’ya gelmelerinden önce �Brigler� olarak anılıyorlardı. Friglerle ilgili bu yazılı kaynakları ve bölgedeki kazı sonuçlarını deÄŸerlendiren bilim adamları Friglerin, büyük […]
