Pakistan
Eylül 19, 2007
Pakistan Devleti, yirminci yüzyılda kurulmuÅŸ genç bir devlettir. Pakistan’ın 15 AÄŸustos 1947 yılından evvelki tarihi Hindistan ile aynıdır. “Pakistan” adı ilk olarak, Ä°ngiltere’de öğrenim gören Müslüman öğrenciler tarafından 1940 yılında ortaya kondu. Pakistan, Pencap, Afgan, KeÅŸmir, Sind ve Belucistan isimlerinin baÅŸharflerinin yanyana gelmesinden meydana gelip, mana itibariyle “temiz ülke” demektir.
Hindistanlıların, İngilizlerin egemenliğinden kurtulmaya çalıştıkları sırada, bölgedeki Müslümanlar birleşerek 1947 yılında bir dominyon kurdular. Bu dominyon, İngiliz Milletler Cemiyetine dahil durumdaydı. Bu yıllarda Pakistan liderliğini M. Ali Cinnah yürütmekteydi.
Pakistan 1956 yılında cumhuriyet oldu. Ä°ki yıl sonra General M. Eyüb Han darbe yaparak idareyi ele geçirdi. 1960 yılında ve 1965′te yeniden baÅŸkan seçildi. Bunun 1969 yılında istifa etmesi üzerine DoÄŸu Pakistan’da ayaklanmalar baÅŸgösterdi. Daha sonra General AÄŸa M.Yahya Han idareye el koydu. Ä°dareyi ele alır almaz ülkede sıkıyönetim ilan etti. 1970 seçimleri sonucunda DoÄŸu Pakistan, Avami Partisi büyük çoÄŸunluk elde etti. Fakat seçimlerden bir yıl sonra Yahya Han, Millet Meclisini dağıttı.
Bunun üzerine ülkede grevler ve isyanlar artmaya baÅŸladı. Bundan dolayı hükümet kuvvetleri DoÄŸuya taarruzlar tertipledi. Fakat çok geçmeden Hindistan’dan kuvvet desteÄŸi alan doÄŸulular, bağımsızlıklarını ilan ederek BangladeÅŸ Devletini kurdular. Ayrıca çarpışmalar kesilmedi. Binlerce insan öldürüldü. 10 milyonu aÅŸkın DoÄŸulu Hindistan’a göç etti. Nihayet Pakistan-Hindistan savaşı patlak verdi. DoÄŸu Pakistan’daki, Pakistan birlikleri kuÅŸatılınca, ateÅŸ-kes imzalandı. Her iki taraf da birliklerini geri çekti. Ä°ki ülke arasındaki münasebetler 1976 yılında yeniden normal hale getirildi.
Bu esnada Pakistan baÅŸkanlığına, Pakistan Halk Partisi BaÅŸkanı Zülfikar Ali Butto geldi. 1973 yılında yeni bir anayasa kabul edildi. Pakistan, bundan böyle “Federal Ä°slam Cumhuriyeti” adını aldı. Butto, aynı yıl BaÅŸbakan oldu.
1977 yılının Haziran ayında, General Ziya-ül Hak, askeri bir ihtilalle idareye el koydu. Butto baÅŸbakanlıktan alındı. Evvelce, Butto’nun siyasi muhalifi öldürüldüğünden, ihtilal sonrası Butto, bu suçtan mesul tutuldu. 1974 yılında iÅŸlenmiÅŸ bulunan bu cinayet sebepiyle, Butto 1979 yılında idam edildi. Bunun üzerine Pakistan-ABD münasebetleri gerginleÅŸti. Bu hadiselerden sonra halk Amerikan üslerine ve görevlilerine tepki gösterdi.
1981 yılında Sovyet Rusya’nın Afganistan’ı iÅŸgali üzerine, ABD Pakistan ile anlaÅŸmak mecburiyetinde kaldı. Ä°ki ülke arasında altı yıllık askeri ve ekonomik yardım programı hazırlanarak imzalandı. Afganistan iÅŸgali iki milyon civarında Afganlının, Pakistan’a göç etmesine sebep oldu. 1988 AÄŸustosu’nda esrarengiz bir uçak kazasında devlet BaÅŸkanı General Muhammed Ziya-ül-Hak’ın ölmesi üzerine yerine Gulam Ä°shak Han geçti.
Yapılan seçimleri sol eÄŸilimli Pakistan Halk Partisi kazandı ve Müslüman bir devletin ilk kadın baÅŸbakanı olarak Benazir Butto hükumeti kurdu. Bazı yolsuzluklar ve iç asayiÅŸin saÄŸlanmaması üzerine Devlet baÅŸkanı Gulam Ä°shak Han 1990′da Benazir Butto’yu görevden alarak yerine Nevaz Åžerif’i baÅŸbakanlığa atadı. 1993′te yapılan seçimleri kazanan Benazir Butto tekrar baÅŸbakanlığa getirildi.
