Yugoslavya
Eylül 19, 2007
Bugünkü Yugoslavya topraklarında yaÅŸadığı bilinen ilk kavim Ä°lliryalılardır. Daha sonra Islav grupları Yugoslavya’ya göç etmiÅŸlerdir. BeÅŸinci yüzyılda artık Yugoslav topraklarında Ä°lliryalılar kalmamıştır. Islavlar tarih boyunca daima baÅŸkaları tarafından yönetilmiÅŸlerdir. Avusturyalılar, Macarlar, Ä°talyanlar, Türkler ve Fransızlar deÄŸiÅŸik zamanlarda bunları idareleri altına almıştır. En uzun ve önemli dönemleriyse Türk idaresinde kaldıkları yıllardır.
Sırbistan olarak bilinen ülke toprakları 1389 yılında yapılan Kosova Savaşıyla Osmanlılara bağlı bir derebeylik olmuştu. Sırp halkı uzun yıllar Osmanlı idaresinde kaldı. Osmanlı Devletinin zayıflamaya başladığı yıllarda Balkanlarda çeşitli isyanlar çıktı. Bu isyanlardan biri de Sırp İsyanıdır. 1878 Berlin Antlaşmasıyla Sırbistan, bağımsız bir krallık oldu. Böylece 500 yıllık Osmanlı idaresi sona erdi.
Balkan Harpleri esnasında, Osmanlı Devleti oldukça zayıflamıştı. Bu durumdan istifade eden Sırplar 1913 yılında eski Sırbistan ve Makedonya’yı da alarak topraklarını geniÅŸlettiler. Birinci Dünya Savaşı sonunda Avusturya-Macaristan Ä°mparatorluÄŸu çökünce Hırvatistan,Dalmaçya, Bosna-Hersek, Slovenya ve 1389′dan beri bağımsız olan KaradaÄŸ toprakları üzerindeki mevcut, Slovenler, Hırvatlar, BoÅŸnaklar ve Sırplar, Sırbistan Krallığı adı altında birleÅŸti. Daha sonra bu krallığın ismi “Yugoslavya” ÅŸeklinde deÄŸiÅŸtirildi. Bu krallık 1929 yılına kadar devam etti. Bundan sonra ülke 1934 yılına kadar Kral Aleksandır-I’in diktatörlüğü altında kaldı. Onun öldürülmesiyle yönetim vekiller heyetine geçti.
Yugoslavya 1941 yılında Almanlar tarafından iÅŸgal edildi. Ãœlke içinde gerilla harpleri baÅŸ gösterdi. Rusya’dan destek alan MareÅŸal Josep Broz Tito, 1943 yılında ülkenin kontrolünü eline geçirdi. Ä°kinci Dünya Savaşı sonunda Almanlar, Yugoslavya’dan geri çekildiler. Tito, iç harp esnasında muhalifi olan Draja Mikallaviç’i 1946 yılında idam ettirdi. Bu arada Yugoslavya 1945 yılında cumhuriyet oldu. Ardından 1946 yılında birleÅŸik cumhuriyet haline geldi. Tito, hükümet baÅŸkanlığına getirildi.
Tito, Stalin’den farklı bir sosyalist siyaset takip etti. 1968 Çekoslovak hareketinde, Rusya’ya muhalefet etti. Batılı ülkelerle ticari münasebetler içine girdi. 1972 yılında Hırvatistan Cumhuriyetinde olaylar çıktıysa da kısa sürede bastırıldı. Tito, 1979 yılında yapılan altı zirve toplantısı neticesinde Castro ile olan mücadelesini kazandı ve Üçüncü Dünya diye bilinen baÄŸlantısızlar teÅŸkilatını Rusya’nın nüfuzundan kurtardı.
BaÅŸkan Tito, 1980 yılında ölünce yerine Kollektif BaÅŸkanlık idaresi geldi. 1984 yılında devlet baÅŸkanlığı Veselin Djuranovic’e verildi. 1989′da görülen ekonomik ve siyasal bunalım, Hırvatistan ve Slovenya cumhuriyetleri arasında iliÅŸkilerin bozulmasına sebep oldu. Aynı yıl doÄŸu blokunda görülen yenileÅŸme hareketleri Yugoslavya’ya da yansıdı ve 1990′da çok partili düzene geçildi.
1991′de baÅŸlayan cumhuriyetler arasındaki iç savaşın neticesinde aynı senenin sonlarında Slovenya, Hırvatistan, Makedonya ve Bosna-Hersek, bağımsızlıklarını ilan ettiler. KaradaÄŸ ve Sırbistan birleÅŸerek Yeni Yugoslavya Federal Cumhuriyetini kurdular.
