Yunanistan
Eylül 19, 2007
Tarihçiler Yunanistan tarihini üç büyük bölüme ayırırlar; Eski Yunan tarihi, Orta Devir-Bizans tarihi ve Yeni Yunanistan tarihi. M.Ö. (2000-146) tarihleri arasında hayat süren Eski Yunanlıların bu devirleri de dört bölüme ayrılır; M.Ö. (2000-500) yıllarına kahramanlık seneleri ve ilk olimpiyat seneleri adı verilir. M.Ö. (500-400) yıllarında meydana gelen İran savaşları, medeniyet seneleridir.
M.Ö. (400-300) yılları eski Yunanlıların gerileme devridir. Ä°skenderin Makedonya, Tiva ve Ä°sparta istilaları bu devre dahildir. M.Ö. (300-146) tarihleri dördüncü ve son devirdir. Bu son devre aynı zamanda Helenistik Dönem de denir. M.Ö. 146 yılında Roma Ä°mparatorluÄŸunun idaresi baÅŸlar. Romalılar M.S. 395′te ikiye ayrılınca Yunanlıların Orta Dönem ve Bizans tarihi baÅŸlar. Bizans Ä°mparatorluÄŸunun ilk hükümdarı Konstantin’dir.
Konstantin 330 yılında, DoÄŸu Roma’nın Bizans ÅŸehrini alarak ismini “Constantinople” ÅŸeklinde deÄŸiÅŸtirdi. Konstantin’in 378′de ölümüyle birlikte, imparatorluÄŸun 1081′de baÅŸlayan gerileme dönemine kadar, sırasıyla Teodosiu, Lostianu, Iraklios, Isavroslar ve Mekadonya dönemleri geçti. Gerileme devri, Fatih Sultan Mehmed Hanın 1453 yılında “Constantinople”u alarak “Ä°stanbul” yapmasıyla son buldu. Böylece yaklaşık 1000 yıllık Bizans Ä°mparatorluÄŸu tarihe gömüldü.
Fatih’in Ä°stanbul’u fethetmesi, dünya tarihinin olduÄŸu gibi Yunan tarihinin de dönüm noktasıdır. Artık Yunan Devleti kalmamış ve Yunanistan toprakları bir Osmanlı eyaleti olmuÅŸtu. Atina 1458 sonbaharında Osmanlı topraklarına katıldı. Fatih Sultan Mehmed Han hemen Atina’ya geldi ve dört gün kaldı. Türk ve Yunan arÅŸivlerine göre Atina’da Türk idaresi zamanında tekke, küçük kervansaray, çeÅŸme ve sebillerin dışında 9 cami ve tam teÅŸekküllü bir medrese yapılmıştı. Bunlar; Mescidi Ä°smaili, Fethiye Camii, Yeni Cami, AÅŸağı Åžadırvan veya Voyvoda Camii, Sofya veya Hüsnü Bey Camii, Sütunlu Cami, Akropol eteÄŸindeki cami, Küçük Cami, Kafisiye Kazası Camii ve Ravaklı Medrese. Osmanlıların 400 sene hakim olduÄŸu bu yerlerdeki eserlerden bugün minaresi yıkılmış iki camiyle bir medrese kapısı kalmıştır. DiÄŸerlerinin ise izleri bile kalmamıştır.
Yunanlılar 400 yıl kadar rahat ve huzur içinde Osmanlı tebeası olarak yaşadı. 1821 yılında, Osmanlı Devletinin gerilemeye başladığı dönemlerde, Avrupalıların kışkırtmalarıyla Yunan isyanı çıktı. İsyandan sekiz yıl sonra Yunanistan Krallığı kuruldu. 1832-1913 yılına kadar Danimarka asıllı krallar tarafından idare edildi.
Yunanistan, bundan sonra 1923 yılına kadar Balkan SavaÅŸları, Birinci Dünya Savaşı ve iç karışıklıklarla uÄŸraÅŸtı. Müttefiklerin yardımıyla Yunanlılar “Megalo Ä°dea” hülyası ile, “Helen Ä°mparatorluÄŸu”nu yeniden kurmak üzere 15 Mayıs 1919′da Ä°zmir’i Batı Anadolu topraklarını iÅŸgal ettiler. Çok geçmeden, Türk Ordusu karşısında tutunamayarak 1922′de hayalleriyle birlikte denize döküldüler.
Bu yenilgiyle birlikte Yunanistan’da iç karışıklıklar baÅŸgösterdi. 1923 yılında yapılan halk oylamasıyla Yunanistan Cumhuriyeti ilan edildi. Fakat 1926′da General Theodoros Pangalos diktatörlüğünü ilan etti. 1935 yılında monarÅŸik idare yeniden ortaya çıktı ve Helen Kralı, George II, tahta geçti. Ä°kinci Dünya Savaşı patlak verince, Yunanistan 1940 yılında Ä°talya’dan bir ültimatom aldıysa da bunu reddetti. Fakat ardından Alman, Ä°talyan ve Bulgarlar ülkeyi iÅŸgal etti.
1944 yılında iÅŸgal kuvvetleri ülkeden çekildi. Ãœlkede tekrar iç karışıklıklar baÅŸgösterdi. Ãœlkeye sızmış komünist güçler, Kralcılar ve Ä°ngiliz birlikleri tarafından maÄŸlup edildi. 1947′de yapılan yeni bir halkoylamasıyla George-II, idareyi eline aldı. Daha sonra yerine kardeÅŸi Paul-I geçti.
Komünistler 1947-1949 yılları arasında tekrar karışıklıklar çıkardılarsa da, ABD’nin yardımıyla dağıtıldılar. 1963 yılına kadar ülke, Karamanlis hükümetince yönetildi. Bu tarihteki seçimleri Merkez Partisi kazandı. Ãœlke içinde yeniden karışıklıklar çıktı 1967 yılında Albay Papadopoulos ihtilalle idareyi eline geçirdiyse de 1973 yılında General Demetrius’un yeni bir ihtilaliyle idareyi kaybetti. 1974 yılında Kıbrıs problemi ortaya çıktı. Türk ordusunun “Barış Harekatı” Yunanistan’da iktidar deÄŸiÅŸikliÄŸine sebep oldu. Yunan askeri cuntası dağıldı. Yerine Karamanlis hükümeti geldi.
Yunanistan, 1974 yılında referandumla yeniden Cumhuriyet oldu. 1981′de Avrupa Ekonomik TopluluÄŸuna katıldı. 1981 ve 1985 seçimlerini PASOK (Panhelenik Sosyalist Hareket) partisi kazandı. Haziran 1989′da yapılan seçimlerde PASOK ikinci parti durumuna düştü. Seçim sonuçları hiçbir partiye hükümet kurma imkanı vermedi.
Geçici hükümet altında Kasım 1989′da yapılan erken seçimlerde de hiçbir parti hükümet kuramayınca, Nisan 1990′da yeniden ikinci kez erken seçime gidildi. Meclisteki sandalye sayısının bir fazlasını kazanan Yeni Demokrasi Partisi hükümet kurdu. Hükümetin kurulmasından sonra yapılan seçim neticesinde Karamanlis ikinci kez cumhurbaÅŸkanı oldu.
